Stan przedrzucawkowy (preeklampsja) to jedno z najpoważniejszych powikłań ciąży, mogące zagrozić zarówno mamie, jak i dziecku. Dobra wiadomość: dzięki nowoczesnym badaniom przesiewowym możemy dziś z dużym wyprzedzeniem rozpoznać ciężarne z podwyższonym ryzykiem i wdrożyć skuteczną profilaktykę.

Czym jest stan przedrzucawkowy?

Preeklampsja to choroba specyficzna dla ciąży, która ujawnia się najczęściej po 20. tygodniu i charakteryzuje się przede wszystkim:

• podwyższonym ciśnieniem tętniczym (nadciśnieniem),
• obecnością białka w moczu (białkomocz),
• w cięższych postaciach — zaburzeniami funkcji wątroby, nerek lub objawami neurologicznymi.

Mechanizm choroby ma związek z nieprawidłowym wytworzeniem łożyska we wczesnej ciąży, co prowadzi do zaburzeń przepływu krwi i uwalniania substancji wpływających na cały organizm matki.

Jakie są czynniki ryzyka?

Niektóre kobiety są bardziej narażone na rozwój preeklampsji. Do najczęstszych czynników ryzyka należą:

• preeklampsja w poprzedniej ciąży,
• przewlekłe nadciśnienie tętnicze przed ciążą,
• cukrzyca (przed ciążą lub ciążowa),
• choroby autoimmunologiczne (np. toczeń),
• choroby nerek,
• ciąża wielopłodowa,
• wiek matki poniżej 18 lub powyżej 35 lat,
• otyłość przed ciążą,
• pierwsza ciąża,
• rodzinne obciążenie preeklampsją.

Jak wcześnie wykryć ryzyko?

Nowoczesna diagnostyka prenatalna pozwala oszacować indywidualne ryzyko preeklampsji już w I trymestrze ciąży — między 11. a 14. tygodniem, podczas tzw. USG genetycznego. Badanie przesiewowe według standardów Fetal Medicine Foundation (FMF) z Londynu uwzględnia:

• wywiad lekarski (czynniki ryzyka pacjentki),
• pomiar średniego ciśnienia tętniczego,
• pomiar przepływu w tętnicach macicznych w badaniu dopplerowskim,
• oznaczenie markerów biochemicznych z krwi matki (PlGF, PAPP-A).

Algorytm FMF łączy te dane i oblicza spersonalizowane ryzyko rozwoju preeklampsji. U pacjentek z podwyższonym ryzykiem profilaktyczne stosowanie niskiej dawki kwasu acetylosalicylowego (po wskazaniu przez lekarza) znacząco zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia ciężkiej postaci choroby.

Objawy, których nie wolno bagatelizować

Każda ciężarna powinna zgłosić lekarzowi takie objawy jak:

• nagły, znaczny wzrost masy ciała,
• narastające obrzęki rąk i twarzy,
• silne, niepoddające się lekom bóle głowy,
• zaburzenia widzenia (mroczki, błyski),
• ból w nadbrzuszu lub pod prawym łukiem żebrowym,
• nudności i wymioty pojawiające się w II lub III trymestrze.

W takich sytuacjach należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym lub udać na izbę przyjęć.

Badania przesiewowe FMF w naszym gabinecie

Lek. Jacek Wasilewski posiada certyfikat FMF, w tym ukończony kurs teoretyczny Preeclampsia screening, co oznacza uprawnienia do wykonywania badań przesiewowych w kierunku stanu przedrzucawkowego zgodnie z międzynarodowymi standardami.

Aby umówić USG genetyczne z oceną ryzyka preeklampsji, zadzwoń: 58 532 82 65.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ginekologicznej. O zakresie i terminie badań w ciąży decyduje lekarz prowadzący po indywidualnej ocenie pacjentki.