Bruksizm – przyczyny, objawy i sposoby leczenia zgrzytania zębami
Budzisz się rano ze szczękościskiem, bólem żuchwy lub szumiem w uszach? Twój partner skarży się, że w nocy zgrzytasz zębami? Lekarz stomatolog zauważył, że Twoje zęby są starte? To mogą być objawy bruksizmu — zaburzenia, które dotyka coraz większej liczby osób, zwłaszcza w okresach wzmożonego stresu.
Co to jest bruksizm?
Bruksizm to mimowolna, powtarzalna aktywność mięśni żucia, polegająca najczęściej na zaciskaniu zębów i zgrzytaniu nimi. Może występować w nocy (bruksizm senny) lub w ciągu dnia (bruksizm dzienny). W obu przypadkach osoba dotknięta nie jest tego świadoma w momencie, w którym zaciska szczęki — często dowiaduje się o problemie od bliskich lub od lekarza stomatologa podczas rutynowej wizyty.
Skąd się bierze bruksizm?
Przyczyny są wieloczynnikowe i nie zawsze udaje się je jednoznacznie ustalić. Wśród najczęstszych wymienia się:
- długotrwały stres i napięcie emocjonalne,
- zaburzenia snu (m.in. bezdech senny),
- nieprawidłowości zgryzu i wady okluzji,
- niektóre leki (np. niektóre antydepresanty),
- nadużywanie kofeiny, alkoholu czy nikotyny,
- czynniki genetyczne.
Jakie są objawy?
Bruksizm rzadko ogranicza się do samego zgrzytania. Najczęściej objawia się zestawem dolegliwości, które na pierwszy rzut oka mogą nie kojarzyć się z zębami:
- poranny ból mięśni żuchwy i twarzy,
- bóle głowy, zwłaszcza w okolicy skroni,
- bóle i trzaski w stawie skroniowo-żuchwowym,
- szum lub ból w uszach,
- nadwrażliwość zębów,
- widoczne starcie powierzchni żujących zębów,
- pęknięcia szkliwa, ukruszenia i pękanie wypełnień,
- rozchwianie zębów w zaawansowanych przypadkach.
Konsekwencje nieleczonego bruksizmu
Niedoceniany problem, jakim jest bruksizm, w dłuższej perspektywie prowadzi do poważnych uszkodzeń zębów, przeciążenia stawów skroniowo-żuchwowych i przewlekłych bólów głowy. W skrajnych przypadkach starcie zębów wymaga kompleksowej rekonstrukcji protetycznej.
Jak leczy się bruksizm?
Skuteczne postępowanie zwykle łączy kilka elementów:
- Szyna relaksacyjna — indywidualnie dopasowana nakładka noszona w nocy, która chroni zęby przed starciem i odciąża stawy.
- Korekta zgryzu — jeśli przyczyną są nieprawidłowości okluzji.
- Techniki redukcji stresu — relaksacja, joga, ćwiczenia oddechowe, w niektórych przypadkach psychoterapia.
- Fizjoterapia stomatologiczna — masaż mięśni żucia, ćwiczenia rozluźniające.
- W szczególnych przypadkach — leczenie z udziałem innych specjalistów (laryngolog, neurolog, psycholog).
Konsultacja stomatologiczna
Wczesne rozpoznanie bruksizmu pozwala uratować zęby przed nieodwracalnym zniszczeniem. Jeśli rozpoznajesz u siebie powyższe objawy, umów wizytę diagnostyczną pod numerem 58 532 82 65.
Artykuł ma charakter informacyjny. Rozpoznanie i plan leczenia bruksizmu zawsze ustala lekarz stomatolog po badaniu klinicznym.