Kolposkopia – kiedy jest potrzebna i jak wygląda badanie?
Kolposkopia to jedno z najważniejszych narzędzi w diagnostyce chorób szyjki macicy. Wykonywana po nieprawidłowym wyniku cytologii lub w innych uzasadnionych sytuacjach klinicznych, pozwala wcześnie wykryć zmiany, które w przyszłości mogłyby przekształcić się w nowotwór. To badanie bezpieczne, krótkie i — wbrew obawom wielu pacjentek — zwykle bezbolesne.
Czym jest kolposkopia?
Kolposkopia to badanie szyjki macicy, pochwy i sromu wykonywane za pomocą kolposkopu — urządzenia optycznego, które wielokrotnie powiększa obraz i pozwala lekarzowi dokładnie obejrzeć powierzchnię tkanek. Podczas badania ginekolog może nanieść na szyjkę specjalne roztwory (najczęściej kwas octowy i płyn Lugola), które uwidaczniają nieprawidłowe obszary. W razie potrzeby można od razu pobrać niewielki wycinek do badania histopatologicznego (biopsja celowana).
Kiedy lekarz zleca kolposkopię?
- Nieprawidłowy wynik cytologii — najczęstsze wskazanie.
- Dodatni wynik testu na obecność wirusa HPV, zwłaszcza typów wysokoonkogennych (HPV 16, 18 i innych).
- Widoczne nieprawidłowości na szyjce macicy zauważone podczas zwykłego badania ginekologicznego.
- Krwawienia kontaktowe — np. po stosunku.
- Niewyjaśnione krwawienia z dróg rodnych.
- Kontrola po leczeniu zmian na szyjce macicy.
Czy kolposkopia boli?
Samo badanie wziernikowe i ocena kolposkopem są bezbolesne — przypominają nieco rozszerzone badanie ginekologiczne. Pobranie wycinka (jeśli jest potrzebne) może wiązać się z krótkim ukłuciem lub uczuciem skurczu, ale zwykle nie wymaga znieczulenia. Po biopsji może wystąpić niewielkie plamienie utrzymujące się przez kilka dni.
Jak przygotować się do kolposkopii?
- Badanie najlepiej wykonać poza okresem miesiączki — optymalnie w pierwszej połowie cyklu.
- Na 24–48 godzin przed badaniem warto powstrzymać się od: współżycia, stosowania tamponów, globulek dopochwowych i irygacji.
- Poinformuj lekarza, jeśli jesteś w ciąży lub podejrzewasz ciążę — kolposkopia jest bezpieczna w ciąży, ale lekarz może zmodyfikować zakres badania.
- Zabierz ze sobą wyniki poprzedniej cytologii i testu HPV, jeśli były wykonywane.
Co po badaniu?
Jeśli nie pobrano wycinka, można normalnie wrócić do codziennych zajęć. Po biopsji zwykle zaleca się powstrzymanie od współżycia, basenu, sauny i intensywnego wysiłku przez kilka dni. Wynik badania histopatologicznego otrzymuje się zwykle po 7–14 dniach — wówczas lekarz omawia dalsze postępowanie.
Dlaczego warto wykonać kolposkopię?
Rak szyjki macicy rozwija się powoli — od pierwszych zmian dysplastycznych do nowotworu inwazyjnego może minąć nawet kilkanaście lat. To czas, w którym wczesne wykrycie i odpowiednie leczenie pozwala całkowicie wyeliminować ryzyko. Regularna cytologia plus kolposkopia w razie potrzeby to obecnie najskuteczniejsza metoda profilaktyki.
Umów badanie
Kolposkopię w naszym gabinecie wykonuje lek. Jacek Wasilewski, który ukończył kurs podstawowy Kolposkopii Polskiego Towarzystwa Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy. Aby umówić wizytę, zadzwoń: 58 532 82 65.
Artykuł ma charakter informacyjny. O wskazaniach do kolposkopii i interpretacji wyników zawsze decyduje lekarz ginekolog na podstawie indywidualnej oceny pacjentki.